ana

is.
1. Övladı olan qadın. Ana məhəbbəti. Mehriban ana. Bütün qədim şairlər analarının südü ilə yoğrulmuş dildə yazırdılar. – Anasına bax, qızını al. (Məsəl). <Zeynəb:> Eh, Dilrüba, sən özün də ana olacaqsan. M. S. O.. Gəlinin sözləri anasını da kövrəltdi. Ç.. Dörd ay vardı, ananın gözləri yol çəkirdi. S. Rüst.. // Məc. mənada. Zaman bizə bir anadır; Biz zamanın övladıyıq! S. V..
2. Öz balalarına nisbətən heyvan, balası olan heyvan. Quzular analarını əmirlər. Pişiyin balası lap anasına oxşayır.
3. Yaşlı qadına hörmətlə müraciət. Ana, bir az su verin.
4. məc. Bir şeyin əsas qismi, mərkəzi, kökü mənasında. Ana çay. Ana zoğ. Ana dili. – Bütün ana və qol arxlar təmizlənib qaydaya salınmışdır. // məc. Bəsləyici, qidalandırıcı, tərbiyələndirici. Hündür dağlar sizin ilə öyünür; Anasınız çay, bulağa, buludlar. H. K. S..
5. məc. Müxtəlif oyunlarda başçı. Uşaqlardan bir nəfər nüfuzlusu «ana» (oyun başçısı) olardı. H. S..
◊ Ana bətni – ana qarnı, uşaqlıq. Bəlkə də onların <Bab və Bəhanın> ana bətnindən alim doğulduğuna inananlar tapılırdı. M. S. O.. Ana Vətən, ana torpaq, ana yurd tənt. – Vətən. Onun sadə həyatını mən bilirəm; Bilir bizim ana torpaq, ana vətən. S. V.. Mən deyirdim ki, bir gün varıb ana yurduna; Öpərsiniz anamın toz basan məzarını. . . A. İldırım. Ana dili – bir adamın doğma dili, körpəlikdən öz ataanasından öyrəndiyi dil. . . Ərəb və fars kəlmə və ibarələrinin şövq və həvəsində olub, ehtiyac olmadığı halda onları ana dilinə qatıb qarışdırmaq, bizim əqidəmizcə, böyük səhvdir. F. K.. Füzuli bayraq etdi doğma ana dilini; O bu dildə ilk dəfə «Leyli-Məcnun» yaratdı. B. V.. Ana xətti – əsas, mühüm cəhət. Lakin özlüyündə müstəqil olan bütün bu musiqi parçaları arasında müəyyən bir rabitənin varlığı və bununla da bütün nömrələrin bir ana xəttinə əsaslanması lazımdır. Ə. Bədəlbəyli. Ana südü kimi məc. – halal, qanuni. <Həsən:> Ay mirzə, Allahı sevərsən, kasıb adamam, mənim evimi yıxma, yediyin nahar da ana südü kimi halalın olsun. Ə. H.. Ana uşağı məc. – utancaq, dilsiz-ağızsız, fağır. Dördillik məktəb həyatında özünü ana uşağı kimi aparan Səlim birdən-birə dəyişdi. M. Hüs.. Anadan olmaq – doğulmaq. Nurəddin . . anadan olandan öz şəhərlərindən başqa bir yer görməmişdi. S. S. A.. Anan ölsün! – təəssüf, kədər bildirir. <Əhməd:> . . Dərdlər dərmanı tapılmaz məgərinki bu kitabların içində. . . Anan ölsün kitab yazan!. . N. V.. Anası mələr qalmaq – ölmək. Anası ölmüş (ölsün) – 1) yazıq, fağır, biçarə, bədbəxt (təəssüf bildirir). <Məsmə:> Təzəlikdə heç xəbər-ətər yoxdur. Anası ölmüş <Bəndalı> düşdü qürbətə, yaman düşdü. M. C.. Səlbi təzədən dilləndi: – Anası ölmüşü harada qoyub gəldin? Ə. Vəliyev; 2) qoçaq, zirək (tərif yerində işlənir). Anasını ağlar (mələr) qoymaq – divan tutmaq, öldürmək, bədbəxt etmək, müsibətə uğratmaq. <Rəşid:> . . Yadında saxla, mənim tikəmə əl uzadanın anasını ağlar qoyaram. İ. Ş.. Anasını ağlatmaq – zülm etmək, divan tutmaq, bərk cəzalandırmaq, öldürmək. <İsmayıl bəy:> Sən məni şahid yaz, mən onun <Camal bəyin> anasını ağladım. N. V.. Güldü, sinəsini dağladıb haqqın; Güldü, anasını ağladıb haqqın. B. V.. Anası vayına oturmaq – ölmək. Uşaqların anası dan. – evfemistik yol ilə ərin öz arvadının adını çəkməmək üçün işlətdiyi ifadə. <Kərəməli:> Eşitməyibsənmi ilan vuran yatar, ac yatmaz. Səndən də üzüm qara, uşaqların anası da yorğana bürünüb hıçqırırdı. İ. Ş..

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Look at other dictionaries:

  • ana — ana·bath·mos; ana·bi·o·sis; ana·bi·ot·ic; ana·ca·hui·ta; ana·hau; ana·la·bos; ana·lo·gi·on; ana·nas; ana·ni·no; ana·qua; ap·ti·ana; ar·thu·ri·ana; au·to·mo·bil·i·ana; dam·i·ana; di·ana; dul·ci·ana; fa·bi·ana; fist·i·ana; flo·rid·i·ana;… …   English syllables

  • Ana — Saltar a navegación, búsqueda Para otros usos de este término, véase Ana (desambiguación). Ana Santa Ana y María, de Leonardo da Vinci Origen Hebreo Género Femenino …   Wikipedia Español

  • ana — [ ana ] n. m. • XVIIe; de la terminaison du titre lat. de recueils : Scaligeriana, Menagiana, plur. neutre d adj. en anus ♦ Recueil de pensées, de bons mots d un auteur, d une personnalité, d anecdotes relatives à sa vie, etc. Des ana ou des anas …   Encyclopédie Universelle

  • ANA — as an abbreviation may refer to:* AB Nyköpings Automobilfabrik * Administration for Native Americans, a program in the Administration for Children and Families * Afghan National Army * Albanian National Army * All Nippon Airways * American… …   Wikipedia

  • -ana — ⇒ ANA, ANA, subst. masc. A. Ana. Terminaison latine qu on ajoute à certains noms propres pour indiquer un recueil de pensées détachées, de bons mots, d anecdotes qu on attribue à ces personnages. Le Segraisiana (LITTRÉ), Le Carpentériana (Ac.… …   Encyclopédie Universelle

  • Ana — steht für: Ana (auch Anah), hebr. männlicher Vorname (1. Mo 36, 2), siehe Liste biblischer Personen Ana (Stadt), eine Stadt im Irak Ana, auch Anu oder Anann, Figur der keltischen Sage und vorchristliche irische Göttin Anorexia nervosa, krankhafte …   Deutsch Wikipedia

  • Añá — Saltar a navegación, búsqueda Añá, Anhá o Añag es la principal figura maligna de la mitología guaraní. En guaraní, la palabra AÑÁ también significa mal, maldad, maligno, maléfico, malvado. Descripción Asemejado al diablo o satanás producto del… …   Wikipedia Español

  • ana — anà prt.; SD226 antai, aure, štai: Anà ten, ant kalnelio, mūsų trobos Al. Ana va, a nematai?! Gs. Anà, žiūrėk, jis tę guli Vrb. Žiūrėk, anà kiškis bėga Stk. Aš buvau anà kur Lp. Anà, regėt giria Sn. Anà koks jis pikčiurna! Gs. Anà kap… …   Dictionary of the Lithuanian Language

  • ANA — steht für: Ana (auch Anah), hebr. männlicher Vorname (1. Mo 36, 2), siehe Liste biblischer Personen eine Abwandlung des weiblichen Vornamens Anna, beispielsweise im Spanischen, Portugiesischen und Kroatischen. Ana (Stadt), eine Stadt im Irak Ana… …   Deutsch Wikipedia

  • ana — ANÁ, anale, s.f. Frânghie de care sunt suspendate cârligele carmacelor. ♦ Frânghie cu plute care se agaţă de marginea superioară a mrejelor şi a altor plase pescăreşti. – et. nec. Trimis de ana zecheru, 19.11.2008. Sursa: DEX 98  aná (frânghie)… …   Dicționar Român

  • Ana I — Saltar a navegación, búsqueda Ana I es un título que puede referirse a: Ana I de Gran Bretaña (1665 1714), última reina de Inglaterra, Escocia e Irlanda y primera reina de Gran Bretaña, casada con Jorge de Oldenburgo, no tuvieron hijos, siendo… …   Wikipedia Español

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.